Próchnica zębów starsza niż sądzono

Badania Muzeum Historii Naturalnej

Badania przeprowadzone przez pracowników Muzeum Historii Naturalnej w Londynie wykazały, że już członkowie społeczeństw zbieracko myśliwskich cierpieli z powodu próchnicy zębów.

Wyniki badań opublikowane 6 stycznia 2014 roku w magazynie PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences – Sprawozdanie Narodowej Akademii Nauk) sugerują, że próchnica zębów była o wiele bardziej rozpowszechniona we wcześniejszych społeczeństwach niż dotychczas sądzono.

Z przeprowadzonych badań wynika także, że ówczesny tryb życia był bardziej osiadły niż zakładano i związany był z uprawą owoców łupinowych.

Do tej pory sądzono także, że choroby jamy ustnej miały swoje źródło w rozpoczęciu uprawy ziemi i zmian związanych z przetwarzaniem żywności około 10 000 lat temu. Większa zależność od żywności pochodzenia roślinnego, bogatej w fermentujące węglowodany była przyczyną psucia się zębów.

muzeum natural

Wyniki najnowszych badań wykazują jednak, że ludzie cierpieli z powodu próchnicy już znacznie wcześniej. Analiza szkieletów 52 dorosłych osobników znalezionych w jamie Taforalt w Maroko, których pochodzenie datuje się na 13 700 -15 000 lat, pozwala sądzić, że choroby jamy ustnej wywołane próchnicą były obecne już w społeczeństwach zbieracko myśliwskich. Ślady próchnicy wykryto w przypadku ponad połowy badanych zębów. Uzębienie tylko trzech szkieletów nie było dotknięte tą chorobą.

Według Isabelle De Groote, paleobiolog z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie, badającej stan uzębienia znalezionych szkieletów, ludzie ci musieli cierpieć z powodu częstych bólów zębów, zarówno z powodu ubytków jak i ropieni.

Wykopaliska archeologiczne z Taforalt obejmujące również  miejsca pochowków dowodzą, że ówcześni ludzie metodycznie zbierali i przetwarzali dziko rosnącą żywność, np. słodkie żołędzie, orzeszki piniowe czy ślimaki.

Dr Louise Humphrey, specjalista zajmujący się badaniem pochodzenia człowieka w Muzeum, powiedział, że przyczyną chorób jamy ustnej mogły być jadalne żołędzie: „ były one najprawdopodobniej gotowane lub mielone na mąkę, co zwiększało ich przylepność do zębów.”

Analizy szkieletów z Taforalt wskazują, że już w tamtych czasach praktykowano wyrywanie zębów. W późnym dzieciństwie celowo usuwano 1 lub 2 zdrowe siekacze. Było to najprawdopodobniej związane z  ówczesnie panującymi zwyczajami kulturowymi, np. wskazując przynależność do grupy lub obrzędem inicjacji. Należy jednak przypuszczać, że umiejętności te były stosowane także w celu usunięcia chorego zęba lub uśmierzenia bólu.

Cóż z tego wynika dla współczesnego człowieka?

 Przez długi czas za główną przyczynę powstawania próchnicy uważano przetworzoną żywność, a zwłaszcza spożywanie słodyczy zawierających przetworzony cukier. Ostatnie badania dotyczące węglowodanów wykazują, iż pełnią one bardzo ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu (więcej tutaj).

 Wyniki badań wskazujące masowe występowanie próchnicy już w czasach społeczeństw zbieracko myśliwskich, a wiec wtedy, gdy żywność wysoko przetworzona była jeszcze nieznana, potwierdzają także stanowisko Europejskiej Rady Informacji o Żywności dotyczące spożycia węglowodanów fermentujących ( w tym cukrów i skrobi):

prochnica

"Niedawne badania wskazują, że należy zastosować bardziej racjonalne podejście do roli cukru i innych węglowodanów w powstawaniu próchnicy. Obecnie zaleca się, by programy zapobiegania próchnicy koncentrowały się na fluoryzacji, odpowiedniej higienie jamy ustnej, częstotliwości jedzenia i picia oraz zróżnicowanej diecie, a nie na samej redukcji spożycia cukru.

Dostępność fluorków oraz powszechne zastosowanie dobrych praktyk w zakresie higieny jamy ustnej spowodowały zmniejszenie występowania próchnicy u współczesnych dzieci i młodzieży. Poprawa ta nastąpiła niezależnie od zmian w spożyciu cukru lub węglowodanów fermentujących. Ograniczanie rozwoju bakterii odpowiedzialnych za powstawanie płytki nazębnej praz wzmacnianie szkliwa poprzez fluorowanie pozwala zmniejszyć ryzyko wystąpienia próchnicy. „

 

image: 1. 2. 

Na dzień: £65

 We wrześniu dla nowo przybyłych pacjentów oferujemy zniżkę na zabieg higieniczny jamy ustnej.

Oferta jest ważna do 30 listopada 2021 roku.

Zobacz więcej

Rejestracja online

Zrób rezerwacje już dzisiaj!

Umów się na wizytę:

×